John Searle Notları / Akıllar, Beyinler ve Bilim

İKİNCİ BÖLÜM – BİLGİSAYARLAR DÜŞÜNEBİLİR Mİ?

“Beyin bir bilgisayar, akıl ise bir bilgisayar programıdır” görüşünü benimseyen YZ araştırmasını GÜÇLÜ YZ olarak adlandıracağım. Bu görüş insan beyni konusunda, temel olarak biyolojik olarak hiç bir şeyin olmadığı sonucuna varmaktadır.

Newell ve Simon’a göre zeka, yalnızca fiziksel simgeleri ustalıkla kullanmaktır. Ancak simgelerin anlamları yoktur; simgelerin anlam içeriği bulunmaz; onlar hiçbir şey değillerdir. (Bu kafama takılan bir noktaya değinmek istiyorum: Simgelerin anlamı, aslında, aksiyomatik sistemin içinde belirginleşiyor zaten. Öklid dışı ve Öklid geometrilerinde örnek verebilirim. Öklid geometrisinde “en kısa  mesafe” anlamı, “iki nokta arasındaki bir doğru” olarak tanımlanıyor/anlamlanıyor. Ama Öklid dışı geometride ise “en kısa mesafe”, küre yüzeyinde isek bir “eğri” olarak tanımlanıyor. Yani aksiyomatik sistem anlam üretiyor.)

Ama, biçimsel ya da sözdizimsel olarak nitelenen programların bu özellikleri, aklın işleyiş ilkesiyle programın işleyiş ilkesi özdeş kabul edilirse korkunç yanılgılara yol açar. Bir zekaya sahip olmak, biçimsel ya da sözdizimsel işletime sahip olmaktan çok öte bir şeydir!

Çin odası düşünce deneyi bize ne anlatmak ister? “Biçimsel bir bilgisayar programını işletirken, dışta bulunan bir gözlemcinin bakış açısından sanki Çince anlayan bir insan gibisiniz; ama aynı zamanda tek kelime bile Çince anlamıyorsunuz. Çince anlamak için en uygun program bile Çince anlamınızı sağlamıyorsa, o zaman herhangi bir sayısal bilgisayarın da Çince anlaması olanaklı değildir. Bilgisayar programlarında bir sözdizim vardır ama anlam yoktur.”

Bilinçlilik, düşünme, duyumsama … gibi özellikleri, bilgisayar, benzetimlerini belki yapılabilir; ama bunları aynen kopyalayamaz. Ve hiç bir “benzetim”, “aynısı” değildir. Bu noktayı biraz açıklarsak; ülkenin çeşitli bölgelerinde yağmur getiren fırtınaların … bilgisayar benzetimini yapabiliriz. Şimdi bütün bu olasılıklarda tasarlanan bilgisayar benzetimlerinin gerçek olduğunu hiç kimse ileri süremez; hiç kimse, bilgisayarlardaki yağmur getiren fırtına benzetiminin bizi ıslatacağını … düşünemez. O halde sağduyusu olan bir kişi, neden akılsal süreçlerin bilgisayar benzetiminin, gerçekten akılsal süreçler olduğunu düşünsün!

(Burada biraz kafa patlatmak istiyorum: Yağmur benzetimi bir eylemde bulunmaz, hatta bir eylemde bulunsa da , bu eylem kendi doğal çevresinde olmadığı için bir anlam ifade etmez. Fakat aklın doğal çevresi içinde bulunan bilgisayarların, çevreyle olan ilişkisinden dolayı, onun eylemleri çevre için anlamlı olacaktır. Dolayısıyla biz onu “sanki akıllıymış gibi” algılayacağız. Gerçi düşünce de Çin odası deneyiyle çürütülmektedir tabii.)

SAVLAR:

  1. Aklın nedeni beyindir.
  2. Sözdizim anlam için yeterli değildir.
  3. Bilgisayar programları, bütünüyle kendi biçimsellikleri, sözdizimsellikleri ya da yapıları çerçevesinde açıklanır.
  4. Akılda akılsal içerik vardır; akıllar özellikle, anlam içeriğine sahiptirler.

SONUÇLAR:

  1. Hiç bir bilgisayar programı, tek başına aklın dizgesine sahip değildir.Onlar, tek başlarına, zeka sahibi olmak için yeterli değillerdir.
  2. Beyin işlevlerinin aklı oluşturma yolu, yalnızca bir bilgisayar programının işletilmesi değildir.
  3. Aklın ortaya çıkmasına yol açan herhangi bir şey, raslantısal olarak beyin güçleriyle eşdeğerde güçlere sahip olmalıdır. Kuşkusuz başka bir dizge, beynin kullandıklarından tümüyle farklı kimyasal ya da biyokimyasal maddeleri kullanarak aklın ortaya çıkmasına yol açabilir.
  4. İnsanın akılsal durumlarına eşdeğerde akılsal durumlara sahip olan herhangi bir insan yapımı nesne için, içine konulacak bilgisayara programı tek başına yeterli olmayacaktır. Bu nesnenin, insan beynindeki güçlere eş değerde güçlere sahip olması da gerekmektedir.
Advertisements

Tags: , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: