neden-siz

NEDEN
Neden
Hep
Boş
Bir
Bardağa
Yüksünmeden
Boyun eğer
Sürahi
Metin Altıok

Sadece “neden” diye sordu? “Neden” kelimesinin arkasına bir zamir getirmediği gibi bir fiil de getirmemişti.

“Neden” in, eğer arkasından bir fiil, bir zamir, bir özne ya da bir sıfat gelmiyorsa; ait olduğu bağlamı nasıl bulabilirdi?
Belki de asıl soru şu: “Neden” sorusunun sorulduğu çevreyle ilişkisi nedir?

“Neden” sorusuna değişik açılardan bakıp farklı sorular soruyordu O:
“Bir an, diyelim ki “neden” kelimesi arkasına farklı farklı fiiller getirdim. Bu noktada cevabı arayacağım tüm dünyalar aynı mıdır?”
Kendisi bu sorunun cevaplarını mevcut tüm dünyaları içeren bir yerde aradı: yaşamda!: “Hayır,farklıdır. ‘Neden varız?’ın cevabını kendimizde ararken, ‘Deniz neden mavidir?’ in cevabını gözlerimizde, denizde, gökyüzünde, ışıkta ararız. Hatta bu cevapların peşindeyken, bindiğimiz araçlar farklı farklıdır. Maviliği bilimle gözlemlerken, Varlık’ı felsefeyle ararım. Yani o eylem hangi dünyada gerçekleşiyorsa orada aramalı cevabı.”

“Peki ya, ‘neden’ sorusunun arkasında bir özne,zamir gelirse? Bu durumda cevap hangi dünyalardadır? Benim dünyamda mı O’nun dünyasında .. mı?” diye sordu o.
“Sorunun yöneltildiği öznenin belleğinde aramak lazım” dedi Kendisi.
Çünkü; kendisi tüm yaşamın bellek ve hatırlamadan ibaret olduğunu, en azından şu andan öncesinin hep böyle olduğunu ve yarının eyleminin bugünün hatırlanması olacağını biliyordu. Eylemlerimiz bile belleğimizde, hatırlama biçimlerimize bağlı olarak tasarlanan bir şeydi.

Spinoza, bilincin sadece sonuçları bildiğini ve yaşadığını yazar. Bilinç tüm nedensellik zincirinden mahrumdur. Belki de bundan dolayı bir öznenin ‘neden’inin aranacağı en iyi yerdir bellek, hatırlama ile …

“Bizler hep hatırlamayız …”

 

 

 

 

Advertisements

Tags: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: