diyalog nasıl yazılır?

GİRİŞ

  • her paragrafa bir diyalog yaz. okuyucu için kolaylık olur, metnin görselliği yormaz böylece.
  • noktalama işaretlerinin doğru kullanımı:

“Şekerlerden nefret ederim, ” dedi Ayşe, “çünkü dişlerimi ağrıtıyor.”
“Şekerlerden nefret ederim çünkü dişlerimi ağrıtıyor.” dedi Ayşe.
“Sinemaya gelecek misin?” diye sordu kıza.
“Ali’ye de söyledim – ” (eğer diyalog kesintiye uğrarsa – yazılır)

  • ya sadece “söyledi”,”dedi”,”sordu” … gibi kelimeler kullan ya da bunların yerine eylem/durum bildiren cümleler kullan:

Ali köpeğin başını kaldırdı. “Şu şeytana bakın.” dedi. YANLIŞ
Ali köpeğin başını kaldırdı. “Şu şeytana bakın.” DOĞRU
“Şu şeytana bakın” dedi Ali. DOĞRU

  • “homurdandı”, “sinirlendi” vs.. gibi kelimeleri bir söylemle kullanmamalıyız. çünkü bunlar anlatıcı kelimeler, gösterici değil.

“defol” buradan diye homurdandı Ayşe. YANLIŞ
“Seni burada istemiyorum.” Ayşe, Ali’yi tutup kapı dışarı etti, sonra da kapıyı sertçe kapadı.”Buraya artık gelme pislik herif.” DOĞRU

  • yukarıdaki maddeyi sıfat/zarflara da uygulayabiliriz.

“çok yorgunum.” dedi. DAHA İYİ OLABİLİR.
“kolumu kıpırdatacak halim yok. kaç saattir yürüyorum. kendimi yatağa zor attım.” dedi. EH İŞTE. “ANLATMA, GÖSTER!”

  • okuma esnasında zihin “dedi”, “söyledi”, “sordu” gibi kelimeleri istemeden atar. sıkılmıştır yıllardır bunları okumaktan : )
  • o an hangi karakterin konuştuğu belliyse (ki net olmak önemlidir, bu kurallı göz önünde bulundur hep) ismini tekrar tekrar belirtmeye gerek yoktur.
  • fazlalıkları at:
    • gerek sözcükler, gerekse aynı anlama gelen cümleler, gerekse de amaçsızca tekrarlanan eylemler.
    • kurguyu ilerletmeyen şeyler.
    • cümlelerin basit olsun ama yavan olmasın.
    • tekrar bir amacı varsa iyidir. (godot’yu beklerken)
  • karakterin 3 cümleden fazla konuşmasına izin verme. Peki diyalog nasıl kesilir?
    • laf biter.
    • karşı taraf keser.
    • iç konuşmalar/düşünceler.
    • o an oluşan aksiyon/başa gelen başka bir durum.

DİYALOGU GELİŞTİRME/ÇEŞİTLENDİRME

  • bir soruya, soruyla karşılık ver. konu açılır.
  • diyalogu kes. (başka karakter girsin araya. başka bir durum/olay olsun)
  • ekola. sinirlendiğini, kızdığını, yalan söylediğini düşünürler.

a: “onun tatlı mı olduğunu düşünüyorsun?”
b: “tatlı mı?” (karşı çıkma içeriyor)

  • konuşmayı başka bir yere yönlendir, cevabı geciktir.
  • sessizliği de diyalog olarak kullan.
  • alt metin ekle.(laftaki nesne,kişi, olay veya karakterlere geçmişten gelen anlamlar yükle. onların da tarihi olsun.)
  • mizah/muziplik ekle.

şakalar, espriler, sarkastizm, yanlış anlamalar, süprizler vs..

  • çene çalımları, “hımss”gibi şeylerden uzak dur.

DİYALOGUN VAR OLMAYI HAKEDİYOR MU?

  • niçin diyalog kullanırız?
    • karakterin amacını, geçmişini, duygu ve düşüncelerini öğrenmek için.
    • karakterler arasında iletişimin devam etmesi için.
    • karakterler arasındaki ilişkiyi (sosyal ilişki) anlamak, sağlamak için. (anne,baba,patron vs.)
    • karakterin hangi rolü oynadığını öğrenmek için (iyi,kötü, aptal, hain vs.)
  • diyalog olayın akışını ilerletiyor mu?
    • karakterin amacına ulaşmasına yarayacak ya da engel olacak yeni bilgiler sağlamalı.
    • şüpheyi, çatışmayı, gerilimi artırmalı.
    • yeni zorluklar ortaya çıkarmalı.
    • bize sahnenin, karakterin, öykünün amacını hatırlatmalı.
  • temayı hatırlatan ve bir iki yerde karşımıza çıkan laflar olsun. örümcek adamdaki “güç sorumluluk getirir.” lafı gibi.

DİYALOGLA BİLGİYİ TAŞIMAK

  • diyalog bilginin taşınması için iyi bir yol. yalnız bağlama/hikayenin yapısına/konusuna uygun olmalı.
  • karakterlerin bildiği şeyleri söyleme
    “biz seninle iki yıl önce bu evi almak için kredi çektik.” dedi kocasına. YANLIŞ
  • konuşmaya/hikayeye katkısı olmayacak laflardan/sözcüklerden/cümlelerden uzak dur.
  • karakterler bazı bilgileri atlasın/unutsun. böylece gerilim yaratılır.
  • diyalog karaktere ait 3 boyutu yansıtmalıdır.

DİYALOGLARDA GERİLİM YARATMA

  • Karşıdaki karakterin başka bir gündemi/amacı olsun.  Böylece onla konuşana karşı sürekli bahaneler/karşı çıkışlar üretir.
    a: “konuşmamız lazım.”
    b: “şimdi olmaz. işim var. projeyi bitirmeliyim.”
  • karakterlerini “hemen paylaşımcı” yapma.
  • karakterlerinin tartışmalarına izin ver. aralarında bir hesaplaşma/çatışma/çıkar çatışması olmalıdır.

BAZI GENEL KONULAR

  • Lehçe,şive kullanımına dikkat et.
  • karakterlerin peltek vs.. olabilir.
  • küfür kullanımı, ağza yapışan bazı laflar. (doruk noktasında kullan. inandırıcı olur)
  • güçlü karakterler kendilerini eylemleriyle açıklarlar. pek laf etmezler. ancak yeri ve zamanı gelince konuşurlar. konuşacakları zaman huzursuzluk hissederler.
  • eğer hikayeye diyalog ile başlamayı düşünüyorsan, direkt konuya girmelisin.
  • duygu>aksiyon>diyalog sıralaması…
    “nerede bilmiyorum.” omuzunu salladı. YANLIŞ
    gözleri açıldı,soluğu kesildi. omuzunu salladı. “nerede bilmiyorum.” DOĞRU
  • diyalog arasına hissiyat/duraklatıcı ekleyebilirsin.
    “Burayı sevmedim.” Müzik onun tüm enerjisini almıştı. “Gitmek istiyorum. Hadi.”
  • aksiyon,diyalog.
    diyalog,takı.
    duygu,aksiyon,diyalog.
    aksiyon,diyalog.
  • direkt olmayan diyaloglar konuyu özetler. önemli mevzularda/durumlarda bunu kullanma.

kaynak : https://www.amazon.com/Dialogue-Busy-Writers-Guides-Book-ebook/dp/B00H17HGY8

Advertisements

Tags: , ,

One Response to “diyalog nasıl yazılır?”

  1. denizati Says:

    Teşekkürler…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: